درباره ما  |  ارتباط با ما  |  RSS  |  آرشیو  |  1396-3-5  |  2017-5-26  |  بروز شده در: 1396/3/4 - 13:20:25 FA | EN
تجزیه حتمی عربستان پیشبینی شده است             یوناما درخواستی در مورد حکمتیار دریافت کرد؛ عدالت برای قربانیان             حمله نیروهای خارجی به طالبان در شرق افغانستان در درگیری این گروه با داعش             بازی ساده ترامپ برای دوشیدن ملک سلمان             حکایت شاعری که تلـاش کرد شعر و شعور را پیوند دهد            اختلـافات دولت ترامپ برای افزایش نظامیان آمریکایی در افغانستان             جنگ عربستان و امارات علیه قطر/ بسته‌شدن صفحه آشتی و بازشدن دفتر دشمنی بی‌سابقه            یونیسف: ۱۰میلیون کودک یمنی نیاز به کمک دارند/ بزرگترین فاجعه انسانی در یمن            اعتصاب غذای فلسطینیان ۳۹روزه شد/ برخی اسرا خون بالـا می‌آورند             اسرائیل: عربستان دشمن ما نیست/ تل‌آویو و ریاض منافع مشترک دارند             مهتاب در حال نزدیک شدن به زمین است             مرکل از اخراج پناهجویان رد شده افغان دفاع کرد            چین کمک نظامی اش را به افغانستان افزایش میدهد             عبدالله قرار داد فروش زمین به شرکت الکوزی را باز نگری می‌کند             مجلس افغانستان معامله جنجالی فروش زمین به شرکت الکوزی را معلق کرد            







تاریخ نشر: 1396/2/3 - 15:57:07
تعداد بازدید: 229
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

دولت وحدت ملی افغانستان و چالش شناسایی خط دیورند
دولت وحدت ملی افغانستان و چالش شناسایی خط دیورند

فرزاد رمضانی بونش

پژوهشگرو  کارشناس مسائل منطقه

‎خط دیورند بین مرز پاکستان و افغانستان به گستردگی2560 کیلومتر از شمال تا خاوری ترین نقطه بلوچستان در جنوب افغانستان شامل بیشترین ویژگی‌هـای طبیعی مثل رودخانه‌هـا و سرچشمه‌هـای آب را در بر میگیرد. در این میان عهد نامه دیورند در نوامبر سال 1893 میلـادی بین هنری مارتیمر دیورند دیپلمات انگلیسی دولت بریتانیای هند و امیر عبدالرحمان خان افغانستانی با هدف تعیین مرز میان افغانستان و هند بریتانیایی (از واخان و پامیر در شمال شرق تا مرزهای ایران) بود. به موجب این موافقت نامه افغانستان از ادعا بر مناطقی همچون سوات، وزیرستان و چمن صرف نظر و دیورند عملـا پشتونستان را تجزیه و بخشی از آن در اداره افغانستان باقی ماند. اما پس از خروج انگلیس از هند، کشمکش افغانستان و پاکستان برسر مرز دیورند اصلی ترین چالش تاریخی در روابط میان دو کشور شمرده میشود.

در واقع چالش دیورند از آغاز ایجاد پاکستان (1947) فراز و نشیب‌هـای فروانی داشته است و پارلمان افغانستان (لویی جرگه) در سال 1949 به گونه یک جانبه توافقنامه دیورند را ملغی اعلـامـ نمود. یعنی با اینکه پادشاهانی همچون امیر امان اله خان، محمد نادرخان خط دیورند را به رسمیت شناخته بودند، لغو آن از سوی رهبران افغانستان، این خط مرزی را به بستر اصلی درگیری و تنش میان دو کشور کرد. در این بین در یک دهه اخیر نیز پرویز مشرف، رئیس جمهور پاکستان در 2005، پیشنهاد ساخت دیوار حائل را مطرح نمود امری که با مخالفت‌هـایی از سوی کابل همراه بود.

در یک ماه گذشته نیز برخی نمایندگان پاکستانی سخنان به نقل از عبداله عبداله رییس اجرایی حکومت و عطا محمد نور استاندار بلخ  در مورد پذیرش دیورند مرزی رسمی افغانستان و پاکستان ایراد کرده بودند که هر چند با تکذیب سخنگوی رییس اجراییه روبرو شد، اما پس از آن، عبدالطیف پدرامـ عضو مجلس نمایندگان و رئیس حزب کنگره ‌ی ملی افغانستان اعلـامـ کرد: دیورند یک مرز رسمی میان افغانستان - پاکستان است. این رویکرد موجی از موافقت و مخالفت‌هـای نوین را در مورد دیورند در افغانستان برانگیخت. در این نوشتار بررسی مخالفان و موافقان شناسایی دیورند به بررسی و تحلیل چالش دیورند به عنوان یکی از اصلی ترین مشکلـات فراروی دولت وحدت ملی افغانستان میپردازیمـ.

 

مخالفان شناسایی خط دیورند:

در یک دهه گذشته بسیاری در کابل بر سیاست رسمی حکومت افغانستان در مورد خط دیورند و به رسمیت نشناختن آن تاكید کرده اند. از این دیدگاه هر گونه شناسایی معاهده و خط دیورند ساختگی است و جدا از رویکرد پان پشتون‌هـا در مورد در این خط و عدمـ شناسایی خط و توجه به پشتونستان بزرگ نماد عشق به میهن و نشانه‌ی میهن دوستی شده است. از این منظر مخالفان پذیرش با تكیه بر استدلـال‌هـای حقوقی، تاریخی و سیاسی خود سرزمین ادعایی (پشتونستان) را طلب میکنند. این طیف معتقدند مزیت پشتونستان برای افغان‌هـا، دسترسی این کشور به دریای آزاد از راه بلوچستان میباشد و هر گونه معاهده گذشته در مورد دیورند، بعد حقوقی نداشته، بر پایه زورو استعمار بریتانیا تحمیلی و دروغین بوده است. گروه دیگری نیز به موقت و صد سال اعتبار معاهده کابل یا دیورند در مورد خط توجه کرده و رد معاهده دیورند توسط پارلمان افغانستان در گذشته را به مثابه عدمـ شناسایی پنداشته و هر گونه تلـاش برای شناسایی خط مرزی کنونی با پاکستان را عملـا نقض تمامیت ارضی افغانستان و پشتون‌هـای آن سوی خط دیورند دانسته و معتقدند کابل باید با عدمـ شناسایی رسمی خط قرارداد نوینی با پاكستان امضا كند. توجه طرفداران به این رویکرد موجب شده است تا پارلمان افغانستان در سال 1949 خط دیورند را یک خط کاذب و خیالی شمرده و همه موافقتنامه‌هـای پیشین را با هند بریتانیایی را مردود کند.

در واقع در چند دهه گذشته تا کنون هیچ دولتی در افغانستان این خط را به گونه علنی به رسمیت نشناخته است. در این بین باید توجه داشت که جریان‌هـا و گاه مقاماتی در کابل با توجه به عدمـ شناسایی خط تلـاش کرده اند نگاه جریان‌هـای پشتون در پاکستان را به عدمـ پذیرش این خط جلب کنند. چنانچه گاه از احزاب ملی گرای پشتون، حزب ملی پختونخواه پاکستان، حزب ملی مردمی ANP  در راستای ایجاد فضای حمایت از موضع اتحاد پشتون‌هـای دو کشور دعوت کرده و از سخنان رهبران ملی گرای پشتون از جمله محمود خان اچکزی از نظر تاریخی ایالت خیبر پختونخواه جزو خاک افغانستان میباشد استقبال کرده اند.  

در یک ماه گذشته همـ در واقع با توجه به رویکردهای مقامات پاکستان در مورد توجه جریان‌هـایی در افغانستان به شناسایی دیورند و و همچنین سخنان اخیر لطیف پدرامـ در شناسایی خط دیورند عملـا موج نوینی از  مخالفت‌هـا با شناسایی دیورند در سطوح رسمی و غیر رسمی در افغانستان ایجاد شده و تاکید‌هـایی بر دیورند را به رسمیت نمی شناسیمـ، ما بر سرزمین خود مذاکره نمی کنیمـ، و تهدید شناسایی کنندگان توسط  جریان‌هـا و برخی اعضای مجلس افزایش یافته است و حتی بر خی اعضای مجلس اقوامـ غیر پشتون را مهاجر خوانده و به اخراج از افغانستان تهدید کردند.

 

 

طرفداران شناسایی خط دیورند:

در واقع موافقان شناسایی خط دیورند به سه وجه داخلی، منطقه‌ای و بین المللی شناسایی معتقدند. در وجه داخلی آنها معتقدند در گذشته بریتانیا خط دیورند را به عنوان مرز بین المللی هند شناخته و در زمان استقلـال هند نیز، تمامـ حقوق و تعهدات بین المللی به این دو کشور انتقال داده است. همچنین تاکید چندین معاهده پیش از معاهده دیورند و پنج معاهده بعد از معاهده دیورند و وجود  20سند تاریخی موجود و رویکرد رهبرانی چون امیر عبدالرحمن خان، امان اله خان، علی احمد خان، سردار شاه ولی خان از این مرز به عنوان مرز رسمی بر شناسایی مرز تاکید دارد. از این دید آنها معتقدند طرح (پشتونستان بزرگ) از سوی بخشی از نخبگان پشتون و ایدئولوژی پشتونیسمـ مشکلی برای وضعیت تباری- سیاسی و قومی در افغانستان بوده و تداومـ طرح ادعا پیامدهای منفی گسترده امنیتی، سیاسی، اجتماعی  در داخلی برای افغانستان داشته است.  از این دید اصرار بر عدمـ شناسایی مرز و کسب دوباره گستره امپراتوری درانی غیر منطقی، بیهوده، بیاساس و نگاهی قومی و پشتونی است. همچنین رد پذیرش مرز رسمی افغانستان با پاکستان ماهیت غیر ملی و حتی غیر ملی دارد و برای وحدت ملی افغانستان زیانبار است و عملـا غیر پشتون‌هـا بویژه تاجیکها را به جستجوی همتباران خویش در کشورهای همسایه میکشاند.

در بعد منطقه‌ای موافقان شناسایی معتقدند که نگاه پاکستان به مساله پشتونستان منطقی و قانونی است و ادعاها مبنی برپیوندهای تاریخی با پشتون‌هـا نگاهی باستانی به تاریخ است. چنانچه احزاب عمده سیاسی پاکستان از جمله حزب مردمـ، مسلمـ لیگ نواز، جنبش عدالت و.... خط دیوراند را مرز بین المللی پاکستان و افغانستان دانسته و مناقشه دیوراند را نمی پذیرند. از این منظر در حالی که پاکستان بیش از 600 پاسگاہ و پست دیدبانی در مرز احداث نمودہ و ادعای عدمـ شناسایی مرز دیورند در حقیقت مداخله در امور پاكستان است و  از نظر حقوق بین الملل نیز بیارزش مینماید. از این دید در حالی که افغانستان قبلـا با قرارداد صلح راولپندی و معاهده‌ی کابل دیورند را پذیرفته و پاکستان را به همین نامـ و ویژگی‌هـا به رسمیت شناخته  ، از زمانی كه افغانستان در سال 1949 معاده دیورند را یکجانبه لغو كرده جدا از پیامد‌هـای ناگوار امنیتی، سیاسی و دشمنی پاكستان و دفاع از تمامیت ارضی موجب باعث سازماندهی و ارسال گروهای مسلح به افغانستان، شده است.

در بعد بین المللی هواداران شناسایی دیورند بر این نظرند که ( جدا از حمایت گاه ابزاری، غیر علنی و غیر رسمی هندوستان از افغانستان در منازعه دیورند ) هیچ کشوری رسما از ادعای افغانستان در رابطه با مساله خط دیورند پشتیبانی ننموده در مقابل، همه کشورهای بزرگ و سازمان‌هـای مهمـ بین المللی چون سازمان ملل، ناتو، همکاری اسلـامی، شانگهای، سارک و سایر سازمان‌هـای بین المللی خط دیورند را به مثابه مرز قانونی و دائمی افغانستان- پاکستان به رسمیت میشناسند. چنانچه امریکا در سال ۱۹۴۹ از ارجاع این کشمکش به سازمان ملل از سوی افغانستان جلوگیری به‌عمل آورد و بعدها تلـاش کرد تا کابل را تشویق نمایند تا به‌طور رسمی خط دیورند ۱۸۹۳ را به عنوان مرز ‏آن کشور با پاکستان بپذیرد و در ۲۰۱۲ مجددا مرز دیورند را مرز رسمی و بین‌المللی خواند. این امر در حالی است در این میان دعوای حقوقی مربوط به گذشته منسوخ و باطل و از دید حقوق بین الدول انکار پس از اقرار مرز اصولـا قابل قبول و تجدید نظر نیست و حق حاکمیت ملی و تمامیت ارضی پاکستان و ادعا نقض آشکار حقوق عضو سازمان ملل و مداخله است.

 

دولت و چشمـ انداز چالش دیورند:

هر چند به نظر میرسید دولت افغانستان در شانزده سال گذشته در حال فراهمـ كردن زمینه ‌هـای شناسایی خط دیورند است، اما اظهارات رسمی رهبران‌هـای افغان بیانگر رویكرد پیشین كابل در عدمـ شناسایی این خط است. در این میان در شرایط نوین در واقع سیاست خارجی افغانستان ترکیبی از دو بخش بدنه دولت وحدت ملی است. یعنی هر چند رئیس جمهوری در راس هرمـ سیاست خارجی افغانستان  قرار داشت و جدا از نوع کنش ریاست اجرایی، وزیر امورخارجه مجری سیاست خارجی دولت است، اما با توجه به تغییر ترکییب ساختار حکومت وحدت ملی باید گفت ترکیب و نوع شخصیت‌هـا و نهادهای تاثیرگذار در سیاست خارجی افغانستان حداقل به دو جناح عمده تقسیمـ شده است و در بدنه هر یک از این جناح‌هـا نیز شخصیت‌هـایی چون معاونان نخست و دومـ ریاست جمهوری و رئیس اجراییه و احزاب و جریان‌هـای متحد با هر یک از دو بخش در سیاست خارجی کشور و نگاه به دیورند تاثیرگذار هستند. در این بین با توجه به نوع ترکیب جناح‌هـا و جریان‌هـای درونی در دولت و همچنین مجلس حل چالش دیورند بیش از هر دوره دیگری با ویژگی‌هـای خاصی روبرو است.در واقع هر چند در گذشته در بسیاری از زمان‌هـا تصمیمـ گیری  در مورد خط دیورند به پارلمان محول و کابل تلـاش کرده از باز برانگیخته شدن یک مناقشه پیچیده تاریخی در برابر پاکستان اجتناب و از مسوولیت اعتراف به مشروعیت خط دیورند کناره گیرد، اما جدا از نگاه مجلس سنای افغانستان (هر تصمیمی درباره این خط را مربوط به دولت این کشور می‌داند) بیگمان نوع نگاه به دیورند در بین بدنه دولت وحدت ملی و همچنین طیف‌هـای مختلف در مجلس و سنا متفاوت است. در همین راستا برخی با نگاه به این دامنه شکاف‌هـا گزینه‌هـایی چون برگزاری لویه جرگه، همه پرسی در مورد خط، برگزار همه پرسی در مناطق قبایلی، بازکردن دعوای حقوقی در سازمان ملل و.. را پیشنهاد میدهند.

آنچه مشخص است جدا از آنکه عملـا اشرف غنی راه حلی در مورد دیورند نظر ندارد و دامنه واکنش‌هـا در بین جناح وی موجب عدمـ تلـاش برای حل این مشکل شده است، در بین  جناح دکتر عبداله همـ با وجود توجه بسیاری به شناسایی دیورند عملـا موضعی رسمی بیان نمی گردد. در این بین تداومـ وضعیت كنونی چشمـ انداز حل دیورند را نه تنها آسان نکرده است، بلکه بر چالش‌هـای آن نیز افزوده است. در این حال عدمـ شناسایی اعلـانی و پذیرش در مواضع اعمالی مرزهای دیورند پیامدهای منفی چون ادعای سرزمینی بر سه چهارمـ خاک پاكستان و ایجاد هراس مداومـ در بین ارتش و نهادهای امنیتی در  اسلـامـ آباد برای افغانستان داشته و خواهد داشت.

لینک مطلب: http://ansarpress.com/farsi/6253







*
*

*



نیز بخوانید

بازی ساده ترامپ برای دوشیدن ملک سلمان


جنگ عربستان و امارات علیه قطر/ بسته‌شدن صفحه آشتی و بازشدن دفتر دشمنی بی‌سابقه


آغاز پیوند شومـ میان اعراب و رژیمـ صهیونیستی


انفجار منچستر؛ درسی که غرب یاد نمی گیرد


حامی تروریزمـ میزبان کنفرانس مبارزه با تروریزمـ


نقش پررنگ آمریکا در ظلم‌های عربستان


جهان امروز، سامان یا بیسامانی؟


اثبات ولـادت و وجود امامـ زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)


حضرت مهدی(عج) از تولد تا غیبت


اهداف طالبان از عملیات منصوری و چشمـ انداز امنیت در افغانستان


کارنامه پر و پیمان سیا در ترور رهبران جهان


سردرگمی آمریکا در افغانستان، برنامه ترامپ هنوز نامشخص است


با قربانی ساختن عدالت صلح تأمین نمی‌شود


وقتی القاعده اعتراف می‌کند: با عربستان و آمریکا در یمن همکاری ‌می‌کنیمـ


چرا حکمتیار رسانه‌های شیعیان و فارسی زبانان را تهدید کرد؟


زندگی به سبک نیایش/ ترویج مکتب جهاد و شهادت توسط امامـ سجاد(ع)


ویژگی سراسر درخشان حضرت عباس را بشناسید


عربستان چگونه از تروریسمـ حمایت میکند؟


۱۰ اصل برای حل بحران افغانستان


امشب مدینه منتظر قدومـ یار است


هشدار آخر به آل خلیفه


تقابل غرب با مدل جدید روسی


عربستان چگونه مقابل مردمـ منطقه ایستاد؟


چرا ارتش افغانستان ضعیف است؟ بررسی چهار دلیل اصلی


دلـایل بعثت از لسان نبیّ عصمت


تصویر روز


پربازدیدها
پربحث ها






اخبار تازه را در موبایل خود ببینید.

ansarpress.com/m



نظرسنجی

به نظر شما با پذیرفتن خط دیورند و مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان توسط افغانستان، صلح در افغانستان برقرار میشود؟

بله

خیر

معلومـ نیست

مشاهده نتایج


آخرین خبرها

۱۸۰ کارمند شهرداری کابل به اتهامـ فساد به دادستانی معرفی شده‌اند

تجزیه حتمی عربستان پیشبینی شده است

یوناما درخواستی در مورد حکمتیار دریافت کرد؛ عدالت برای قربانیان

حمله نیروهای خارجی به طالبان در شرق افغانستان در درگیری این گروه با داعش

بازی ساده ترامپ برای دوشیدن ملک سلمان

حکایت شاعری که تلـاش کرد شعر و شعور را پیوند دهد

اختلـافات دولت ترامپ برای افزایش نظامیان آمریکایی در افغانستان

جنگ عربستان و امارات علیه قطر/ بسته‌شدن صفحه آشتی و بازشدن دفتر دشمنی بی‌سابقه

یونیسف: ۱۰میلیون کودک یمنی نیاز به کمک دارند/ بزرگترین فاجعه انسانی در یمن

اعتصاب غذای فلسطینیان ۳۹روزه شد/ برخی اسرا خون بالـا می‌آورند

اسرائیل: عربستان دشمن ما نیست/ تل‌آویو و ریاض منافع مشترک دارند

مهتاب در حال نزدیک شدن به زمین است

مرکل از اخراج پناهجویان رد شده افغان دفاع کرد

چین کمک نظامی اش را به افغانستان افزایش میدهد

عبدالله قرار داد فروش زمین به شرکت الکوزی را باز نگری می‌کند

مجلس افغانستان معامله جنجالی فروش زمین به شرکت الکوزی را معلق کرد

نشست ریاض شرم‌آور است/60 هزار افغان خون‌بهای قربانیان برج‌های دوقلو را دادند

حکمـ حبس 21 ماهه لیونل مسی تایید شد

تروریست‌ها اهرمـ فشار "پاکستان" علیه افغانستان هستند

عربستان قرارداد کشتار مسلمانان را با امریکا امضا کرده است

جسد یک دختر با پسر یک وکیل از مکروریان کابل پیدا شد

آغاز پیوند شومـ میان اعراب و رژیمـ صهیونیستی

انفجار منچستر؛ درسی که غرب یاد نمی گیرد

تاکید رهبری حزب جمعیت اسلـامی به شکل گیری نظامـ پارلمانی در افغانستان

سرقت‌ها و جرایمـ خواب راحت را از چشمان کابلیان ربوده است


خبرهای پزشکی






















خبرگزاری انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  نسخه موبایل  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است. فروشگاه اینترنتی نعلبندان